364983.jpg
نمايه روابط آمريكا و عربستان در ۷ سال اخير

۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱: آمريكا، عربستان را به خاطر حمله نيروهاى بن لادن كه تبار سعودى دارد به برج هاى دوقلو سرزنش كرد.
۲۵ آوريل ۲۰۰۲: بوش و ملك عبدالله كه آن موقع وليعهد عربستان بود، در تگزاس ديدار كرد.
بوش در اين ديدار پيشنهاد عادى سازى روابط اعراب و اسرائيل را ارائه كرد.
۱۸ مارس ۲۰۰۳: عربستان به درخواست دوباره آمريكا براى مشاركت در جنگ عليه القاعده و تروريست هاى عراق پاسخ رد داد.
۱۱ مه ۲۰۰۳: ۳ بمب گذاران انتحارى به پايگاه آمريكا در رياض حمله كردند و موجب مرگ ۳۵ آمريكايى و عرب شدند.
۲۹ جولاى ۲۰۰۲: بوش پيشنهاد عربستان را براى غيرمحرمانه كردن نقش عربستان در حوادث ۱۱ سپتامبر رد كرد.
۱۲ ژوئن ۲۰۰۴: يك افسر آمريكا در عربستان هدف شليك گلوله قرار گرفت و كشته شد. فرداى آن روز نيز جسد افسر ديگرى را نيز كه ربوده شده بود، پيدا شد. القاعده داخلى عربستان مسئوليت اين دو قتل را پذيرفت.
۲۵ آوريل ۲۰۰۵: بوش در ديدار با وليعهد عربستان در تگزاس از وى خواست بهاى نفت را كاهش دهند اما اين طرح در رياض پذيرفته نشد.
۲۵ فوريه ۲۰۰۷: تركى الفيصل فرستاده سابق عربستان سعودى به واشنگتن، اظهارنظر كرد رابطه استراتژيك آمريكا و عربستان در دو عرصه انرژى و امنيت ادامه يابد.
۱۵ ژانويه ۲۰۰۸: عربستان در جريان سفر بوش به رياض تأكيد كرد اگر بازار و تقاضا بيشتر شود، آنان عرضه را بيشتر خواهند كرد.
۱۶ مه ۲۰۰۸: در جريان سفر دوم بوش به رياض سران دو كشور امضاى ۴ توافقنامه مهم امنيتى و هسته اى را در دستور كار قرار دادند.

 جيران عزيزى: ماه ژانويه وقتى جورج بوش در يك تور خاورميانه اى وارد عربستان سعودى شد در محافل آمريكايى همه جا سخن از يك تحول بود، تحولى كه مى بايست باب همكارى جديد ميان واشنگتن و رياض در منازعات منطقه باز مى كرد و در گام بعدى ثبات و آرامش را بر بازار متلاطم نفت حكمفرما مى ساخت اما بوش با دستانى خالى رياض را ترك كرد. حالا نزديك به ۵ ماه پس از آن ديدار نااميدانه بوش ديگر بار به خاورميانه سفر كرده تا ضمن شركت در جشن نكبت - سالگرد تأسيس
رژيم صهيونيستى - در هفتاد و پنجمين سال دوستى آمريكا و سعودى ها، پايه يك پيمان جديد را بگذارد. اما سعودى ها كه روابط شان با آمريكا در سال هاى اخير دچار افت و خيزهاى فراوان بوده است از ارائه اطلاعات دقيق درباره مذاكرات بوش و ميزبانان سعودى درباره مسائل مهمى مانند بحران عراق و لبنان امتناع كردند.
تنها خبر قابل توجهى كه از كاخ سلطنتى رياض به رسانه ها درز كرده اين است كه سعودى ها در پاسخ به خواسته بوش پذيرفتند ميزان توليدات نفتى خود را به ۳۰۰ هزار بشكه در روز برسانند. البته انتظار نمى رود اين تصميم نيز تأثير جدى بر بازار بحرانى نفت بگذارد. زيرا بهاى نفت از ماه ژانويه كه بوش براى اولين بار در سال جارى وارد رياض شد تاكنون نزديك به ۳۰ دلار افزايش داشته است كه اين افزايش به همين ميزان باعث بالا رفتن بهاى بنزين و گازوئيل در آمريكا و در پى آن افزايش تورم در اين كشور شده است.
سعودى ها براى جلب رضايت شركاى آمريكايى خود حاضر شده اند توليدات خود را به ميزان قابل توجهى افزايش دهند، اما به گفته تحليلگران اقتصادى اين افزايش توليدات، هرگز نخواهد توانست بهاى گازوئيل در آمريكا را (كه اكنون نسبت به سال گذشته ۴ دلار براى هر گالن افزايش داشته است)كاهش دهد.
آمريكا در طول روابط ۷۵ ساله خود با عربستان، همواره خاندان سعودى را دوست و متحد نزديك خود در خاورميانه دانسته است، البته از ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به اين سو اين روابط شكل متفاوتى پيدا كرد. حمايت بخشى از خاندان سعودى از جريان تندرو سلفى در عراق و افغانستان و افزايش ناگهانى نفت كه در دو سال اخير ۲ برابر شد، باعث به وجود آمدن موجى ضدسعودى در بين سياستمداران آمريكايى، بويژه دموكرات ها شد. تأثيرگذارى اين موج در شرايط حاضر كه كنگره به دست دموكرات ها مى چرخد، بيش از پيش مشاهده مى شود. تا جايى كه اين طيف از سياستمداران آمريكا رسماً اعلام كردند كه هم جريان تروريسم در بخش خاورميانه عربى خاستگاه سعودى دارد هم اين كه دولتمردان رياض از بحران هاى خاورميانه براى افزايش عايدات نفتى بهره مى گيرند.
انتقادهاى سياسى آمريكايى ها را اميرنايف وزير كشور عربستان پاسخ و در پاسخ انتقادهاى اقتصادى نيز على النعيمى وزير نفت اعلام كرداگر آنها راضى شده اند بر ميزان توليدات خود بيفزايند كه اين تقاضا نيز از جانب مصرف كنندگان و مردم آمريكا بر ما اعمال شده است... ما بيش از اين ديگر كارى براى مردم آمريكا از دستمان بر نمى آيد.»
اما استفان هادلى مشاور امنيت ملى آمريكا هم ديروز در لابه لاى سخنان خود معترف شد، بيشترين تنش ها در روابط عربستان و آمريكا، در اثر بحث تروريسم و جنگ عراق بوجود آمد. آمريكا چندين سال است اعتقاد دارد بسيارى از خشونت هاى داخل عراق كه گريبانگير اين كشور است، ناشى از فتاوى صادره از سوى وهابيون سعودى و پيوندهاى خويشاوندى و ايدئولوژيك شاخه هاى القاعده با داخل عربستان است. به همين دليل نيز آمريكا تلاش كرد در نشست اخير همسايگان عراق، عربستان را متقاعد كند سفارت خود در بغداد را بازگشايى كند. چيزى كه هنوز سعودى ها نسبت به آن رضايت نداده اند. در هر حال بوش اين بار در فضاى سياسى تازه اى با حاكمان سعودى به مذاكره نشست و به يمن همين فضاى جديد او اين بار در سفر به عربستان ۴ توافقنامه هسته اى - امنيتى را در كنار جلب رضايت سعودى ها براى افزايش توليدات امضا رساند. اكنون سؤال جدى اين است كه اين فضاى نوين كه آمريكا و سعودى ها را به گشودن فصل جديد دوستى واداشته، چيست
به باور ناظران، كليد اين معما در بحران لبنان و عراق پنهان است، يعنى در بحرانى كه شاهزادگان سعودى در تفسير مشترك با آمريكايى ها معتقدند كه اوضاع سياسى به دست نيروهاى رقيب عربستان افتاده است. اين اتفاق نظر ميان آمريكا و عربستان در لبنان مشكل آشكارتر از عراق دارد. زيرا سعودى ها نيز همانند آمريكايى ها خود را بازنده تحولات اخير لبنان مى دانند لذا اميدوارند كه با يارى دوباره كاخ سفيد راهى تازه براى جبران شكست هاى خود در اين ناحيه پيدا كنند.